TINH TẤN !

Tinh Tấn là ý chí trong sáng, quyết đi cho trọn con đường thiện hạnh. Thành toàn hai lãnh vực: “Chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành.” Trong 37 phẩm trợ đạo, thì đây là tứ chánh cần:

– Cần thành toàn các thiện sự đã phát sinh.
– Cần phát khởi thực hành các thiện sự chưa phát sanh.
– Tiếp tục loại bỏ các ác pháp đã sinh khởi.
– Không tạo điều kiện để ác pháp sinh khởi.

Do vậy cho nên tổ chức GĐPT-VN chúng ta mới chọn hai chữ tinh tấn làm khẩu hiệu. Để khắc cốt ghi tâm không quên nhớ nghỉ vâng làm. Tôi xin kể cho anh chị em nghe hành trạng của ngài LẠI TRA HÒA LA một đệ tử đương thời của Phật, được ghi trong kinh Trung A Hàm số 132.

Một hôm Phật thuyết giáo tại xứ Câu Lâu Sấu, Thấm nhuần đạo lý cao xa, sau khi thính chúng tan hàng, Lại Tra Hòa La lân la lại gần xin Phật xuất gia sống hạnh không nhà. Phật hứa khả nhưng phải về xin phép cha mẹ. Về nhà cha mẹ không cho, Lại Tra Hòa La phải tuyệt thực. Cuối cùng cha mẹ phải bằng lòng với điều kiện khi thành chánh quả phải trở về thăm viếng gia đình.

Sung sướng quá, Lại Tra Hòa La ăn uống trở lại bình thường đầy đủ sức khỏe mới từ giã song thân lên đường ra mắt Phật. Nhờ nhất tâm tinh tấn nên mười năm sau ngài chứng quả A La Hán. Ngài xin Phật được trở về quê để thành toàn ước nguyện như lúc được ra đi. Phật bảo: Trên đường về nếu gặp kẻ chưa được độ hãy độ, kẻ chưa giải thoát hãy khiến cho họ được giải thoát, kẻ chưa tịch diệt hãy khiến cho được tịch diệt. Thầy hãy tùy ý ra đi. Lại Tra Hòa La ghi nhớ không quên và bắt đầu lên đường.

Một ngày kia ông về đến thôn làng. Cha ông đang cạo râu chải tóc, thấy bóng dáng Sa Môn vào nhà mình liền nói:

– Sa Môn nầy bị màu đen trói chặt, tuyệt chủng không con cái, phá hoại gia đình ta, đã cù rũ con trai yêu quý và độc nhất của ta bỏ nhà ra đi. Không được cho nó ăn. Lại Tra Hòa La ở nhà cha chẳng những không được bố thí mà còn bị mắng chữi bèn bỏ đi. Lúc ấy có kẻ nô tỳ đem một giỏ đồ ăn hôi thiu đi bỏ. Lại Tra Hòa La bảo nên bỏ vào bình bát của mình. Người Nô Tỳ vừa bỏ thức ăn thiu vào bình bát vừa phát hiện đây là cậu chủ của mình nên liền chạy vào nhà báo cho ông bà chủ rằng cậu chủ đã trở về. Ông chủ trở ra nhìn Lại Tra Hòa La đang thọ thực với những thức ăn hôi thiu liền nói:

– Con ơi ! Vì lẽ gì đã về đến đây lại không vào nhà. Nhà ta giàu có thế kia. Thực phẩm cao lương mỹ vị ê hề sao con phải dùng những món nầy. Lại Tra Hòa La thưa:

– Nầy cư sĩ, tôi đã vào nhà cha, chẳng những không được bố thí mà còn bị la mắng nên mới bỏ đi. Người cha phân trần:

– Nên bỏ qua cho cha con ạ. Cha thực sự không nhìn ra là con đã trở về. Nói rồi dìu con vào nhà. Hai ông bà đem bạc tiền để trên nền nhà thành một đống cao hơn tầm nhìn của một người chưa kể châu báu còn ở trong kho và bảo con hãy xả giới sống đời dục lạc tu phước nghiệp là được rồi. Lại Tra Hòa La thưa mẹ nên may những bao lớn dồn hết những đồng tiền nầy chở đến bờ sông hằng chổ nước sâu nhất và vức xuống đó. Vì biết bao người vì số tiền nầy mà sầu lo khóc tủi không nguôi. Thấy không xong, ông bà dùng thê thiếp của chàng khuyến dụ, Nhưng chàng tỏ rõ thái độ là vì mục đích giải thoát giác ngộ nào đâu phải cầu cái quả sanh thiên để được vui chơi cùng tiên nữ trên trời. Rồi Lại Tra Hòa La triển khai vô lượng thần thông, vô lượng phương tiện độ cho cha mẹ thân bằng và gia nhân thấm nhuần đạo lý thành tựu hoan hỷ. Rồi ngài dùng thần thông nương hư không mà về rừng Thâu Lô Giá ngồi kiết già phu dưới gốc cây Ba Hê Lặc. Lại nói vua Câu Lao Bà tại chánh điện ngài đang tán thán khen ngợi về công hạnh của ngài Lại Tra Hòa La. Sau đó nhà vua tổ chức đi săn ở rừng Thâu Lô Tra. Đoàn tùy tùng tiến sâu vào rừng và gặp Lại Tra Hòa La, nên lập tức thoái lui báo tin nầy cho vua. Vua liền xuống xe đi bộ đến gần Lại Tra bảo:

– Thiện Vương đến đây muốn ngồi chăng?

Vua đáp:
– Đây là quốc ấp của tôi, nhưng tôi vẫn muốn ngài mời ngồi. Lại Tra liền nói:
– Đây là chỗ ngồi riêng, xin mời đại vương.

Khi đã an tọa nhà vua bảo:
– Có phải vì gia đình sa sút mà xuất gia tu đạo chăng? Hay vì tài lợi mà vui hạnh độc cư? Nếu tôi xuất tài vật để hộ trì ông tu phước nghiệp, ông có xả giới an vui trong ngũ dục chăng? Vì đạo Như Lai khó chứng khó đắc.
– Ngài lại dùng lời bất tịnh mời tôi, không dùng được lời thanh tịnh ư ?

Vua hỏi:
– Thế nào gọi là thanh tịnh mà mời? Thế nào gọi là bất tịnh mà mời?
Lại Tra tâu:
– Lẽ ra ngài nên nói: nước ngài an ổn thanh bình thịnh trị, lương thực dồi dào thời khí dễ chịu, không có đói khổ bất công. Ngài nên du hóa xứ nầy, chúng tôi như pháp ủng hộ, Đó là lời thanh tịnh mà mời.

Vua bảo:
– Vậy nay tôi xin dùng lời thanh tịnh để mời ngài. Có điều vì bốn trường hợp suy vi mà kẻ bạch y quyết chí xuất gia sống độc cư vui hạnh không nhà đó là: Bệnh suy, lão suy, tài suy và thân suy và kết luận: Ngài không vì bốn lý do trên mà cạo bỏ râu tóc xuất gia sống hạnh không nhà, xả ly tham ái chấp thủ, cầu sự giải thoát giác ngộ. Không hiểu ngài đã được nghe những gì và hiểu lời Như Lai ra làm sao? Lại Tra Hòa La bảo:

– Thế Tôn đã dạy tôi bốn điều, khiến tôi xuất gia học đạo đó là:
• Trong thế gian không ai hộ trì nương tựa.
• Trong thế gian tất cả đều đi đến sự già nua.
• Thế gian vô thường cần phải bỏ đi,
• Trong thế gian bị ái lôi cuốn không tự biết đủ,

Vua bảo:
– Ngài nói lý ấy không vững. Trong quốc gia tôi có quân đội để giữ gìn bờ cỏi. Tôi có pháp luật để bảo hộ muôn dân. Tôi có quốc sách để an cư lạc nghiêp cho quần chúng. Có chế độ để bảo hộ kẻ hữu công. Sao ngài bảo là không nơi nương tựa ?

Lại Tra Hòa La lại hỏi:
– Thiện vương thân nầy có bệnh không? Vua đáp Vua có bệnh phong. Lại Tra hỏi:
– Khi thân đau nhức, vợ con thê thiếp, đại thần muôn dân, bốn bộ quân binh, tất cả có thể chịu đau thế cho ngài chăng?
– Không được. Vì tôi tự gây nhân tạo nghiệp riêng phải gánh chịu.

Lại Tra lại dẫn giải cho Vua nghe. Ngày xưa vua hai mươi tuổi cường tráng hùng dũng. Nay tuổi tám mươi, thân thể già nua. Sức khỏe tổn giảm. Nào có ai đủ năng lực giúp ta trở lại tuổi thanh xuân hai mươi ngày nào.

Lại nữa đất nước giàu mạnh, quân đội hùng cường, quốc khố tràn đầy, một khi mạng chúng mình có thể mang theo đến thế giới khác tiêu dùng được không? Đó là chưa kể lâng bang dấy động can qua.

Từ những bất như ý, tôi thấy cuộc đời huyễn giã không thật mà cạo bỏ râu tóc sống hạnh không nhà độc cư cầu đạo.

Vua Câu Lao Bà nghe thuyết như vậy hoan hỷ vâng làm.

Anh chị em Lam thương! Do vậy muốn làm chủ dòng sinh mệnh tự tại vô ngại và giúp cho mọi người mọi loài an vui hạnh phúc không gì bằng tinh tấn. Xin nỗ lực mới có thể cậy trông.

Thân ái cùng tất cả anh chị em./.

THỊ NGUYÊN