E=mc2

Thời còn học Phổ thông trung học mình hay suy nghĩ hay hỏi, và tự trả lời các câu hỏi rất là tiếu lâm. Một hôm có cuộc thi "Sứ giả Khoa học" của hội đồng Anh tổ chức mình tham gia và gởi bài thuyết trình và lọt vào vòng sơ kết được giấy báo đi thi tiếp vòng trong, nhưng vào vòng trong chỉ được 10 phút thuyết trình vì yếu ngoại ngữ và hơi khớp trước nhiều thầy cô, giáo sư và máy quay phim, không hiểu cái ông người anh hỏi gì nên rớt cái bịch. Rớt là lúc đó mình không biết trả lơi câu hỏi: Nó có ứng dụng thực tiển có ích lợi cho xã hội không?. Đây là bài thuyết trình trong cuộc thi "Sứ giả Khoa học" của hội đồng Anh tổ chức của mình, giờ ngồi ghi lại để các anh chị em xem và suy nghĩ cho vui.

—————————
1/ Thời gian là gì?
– Khi tôi hỏi câu này thì đa số trả lời “thời gian là tiền là bạc”.
Nhưng mình đang bàn về khoa học mà các bạn.!
– Trả lời: Thời gian là cây thước đo (là hệ quy chiếu) của sự chuyển động của vạn vật. nhờ vào đó mà người ta có thể so sánh các chuyển động với nhau. Trong đó giờ phút giây. v.v. là đơn vị đo của thời gian. Thời gian là đại lượng vật lý đặc trưng cho sự biến đổi. (đúng không nè? đúng thì chúng ta đi tiếp nhé)

2/ Thời gian có thể dừng lại không?
– Khi tôi hỏi câu này thì đa số trả lời là không.
Nếu Không – thì chẳn có gì để bàn nữa rồi.
– Nếu Có – Vậy điều kiện nào để thời gian nó dừng lại?
– Trả lời: Dựa trên định nghĩa của thời gian. Ta nói thời gian dừng lại khi mọi vật ngừng chuyển động. (đúng không nè? đúng thì chúng ta đi tiếp nhé)

3/ Vậy khi nào mọi vật ngừng chuyển động thế các bạn?
– Khi tôi hỏi câu này thì đa số trả lời “Khi trái đất nổ tung con người chết hết”.
Nhưng con người chết hết thì vũ trụ vạn vật có chết đâu nè! Nó vẫn quay đó chứ! Vậy còn sự chuyển động thì có thời gian nó đâu có dừng lại phải không bạn.
– Trả lời: Thời gian dừng lại khi vạn vật dừng lại và vạn vật dừng lại khi năng lượng không còn vì vạn vật duy chuyển được đều nhờ tới năng lượng. Cho dù cái suy nghĩ của bạn cũng là do có năng lượng nó mới suy nghĩ được, kể cả sự thay đổi của tâm thức cũng nhờ vào năng lượng. (đúng không nè? đúng thì chúng ta đi tiếp nhé)

4/ Vậy khi nào năng lượng không còn?
– Khi tôi hỏi câu này thì đa số trả lời là không biết hoặc là nói năng lượng không còn khi không còn sự chuyển động. Nhưng trả lời như thế thì có nước đi vòng vòng lẫn quẩn, không còn chuyển động khi không còn năng lượng rồi không còn năng lượng khi không còn chuyển động.
– Nhưng hãy thoát ra cái vòng lẫn quẩn đó nhé.
– Trả lời: Dựa vào công thức E = mc2 năng lượng không còn thì khối lượng m = 0. mà khi m = 0 thì vạn vật đâu còn nữa.
Vậy Năng lượng không còn khi vật chất vạn vật không còn nữa. (đúng không nè? đúng thì chúng ta đi tiếp nhé)

5/ Vậy khi nào khi vật chất vạn vật không còn nữa (m = 0)?
– Tới đây thì mình hỏi ai cũng lắt đầu bó tay cả.
– Trả lời: Vật chất vạn vật không còn nữa khi chúng được chuyển hóa, giải phóng hết thành năng lượng.

Kết Luận:
– Vậy thời gian dừng lại khi vật chất vạn vật được chuyển hóa, giải phóng hết thành năng lượng.

6/ Vậy còn năng lượng sao thời gian lại dừng lại?
– Còn năng lượng thì nó còn sự chuyển động mà.
Chà tới đây thì nhức cái đầu lâu à nha, sao nó mâu thuẩn thế không biết!
– Trả lời:
Thưa bạn lúc này chỉ tồn tại một dạng duy nhất là năng lượng, là một khối thống nhất bất duy bất dịch nên không có sự tương tác và chuyển động, không có vật thể để tương tác lúc này năng lượng chỉ là năng lượng mà thôi chẳn có sự duy chuyển nào vì nó chẳn có lý do gì để cho nó duy chuyển cả.
(đúng không nè? đúng thì chúng ta đi tiếp nhé)

————————————
Khái niệm thời gian trong Phật giáo

Ngay từ thời khởi nguyên của lịch sử tư tưởng Ấn Độ, thời gian vốn đã là đề tài luôn kích thích mạnh mẽ óc suy tưởng của các triết gia Ấn và khiến họ đi đến nhận định rằng thời gian không những là tác nhân liên hệ đến sự hình thành của vũ trụ mà nó còn là một nhân tố phổ quát chi phối đến vạn vật trong cuộc sống. Dần dần với ảnh hưởng của những trào lưu tư tưởng mới người ta còn xem thời gian là một trong những yếu tố quyết định các hình thái đa dạng của mọi hiện tượng trong thiên nhiên, thậm chí Silanka, một tư tưởng gia của Kỳ Na giáo còn cho rằng thời gian có thể được xem như một nguồn lực tạo nên sự tiến hóa của muôn vật trong thế giới bao la này.

Khác với khuynh hướng suy nghiệm của các triết gia Tây phương, người Ấn thường trầm tư về thời gian trong trạng thái tĩnh hơn là động. Kinh nghiệm nhận thức đã tạo cho họ lối suy diễn sâu sắc rằng dù rằng vạn hữu trong thế gian luôn vận hành và biến đổi, nhưng tự thể của chúng vẫn thường còn và không bị chi phối bởi những biến dịch không ngừng của vũ trụ. Các bậc hiền triết Ấn không chỉ dừng lại ở những nhận định như: “Không ai tắm hai lần trong cùng một dòng sông” (như Hera*****us) hay: “Chảy mãi như thế này ngày đêm không ngừng nghỉ ư?” (như Khổng Tử) mà xuyên qua sự biến dịch đó họ truy tầm về yếu tính của dòng sông, tìm về cái trầm lặng trong ào ạt, cái bất biến trong đổi thay để từ đó suy gẫm về một sự an bình miên viễn trong cuộc sống của mình.

Hơn hai ngàn năm trước, khi tĩnh tọa dưới cội bồ đề bên bờ sông Ni-liên-thiền, cũng từ sự quán chiếu thâm sâu về sự tương duyên và biến dịch đó của vạn hữu, đức Phật đã thành tựu được tri kiến như thật về vạn pháp trong thế gian. Tri kiến siêu việt đó đã giúp Ngài đoạn trừ những triền phược và hoài nghi để từ đó thành tựu được quả vị giác ngộ tối thượng. Nhận thức đó về lý duyên khởi của các pháp đã là đề tài mà đức Phật thường giảng dạy trong hầu hết các pháp thoại của Ngài và nó cũng được xem là nền tảng cho mọi nhận thức về thời gian theo quan điểm Phật giáo.

Khi đề cập đến vấn đề thời gian và những khía cạnh liên quan đến thế giới, đức Phật thường dạy rằng với tri kiến hạn cuộc và tâm thức còn đầy dẫy vọng tưởng của mình, con người không thể nào thấu hiểu một cách tường tận về vấn đề khởi nguyên của vũ trụ. Con người chỉ có thể hiểu một cách tổng quát rằng sự hình thành và hoại diệt của thế giới diễn ra trong nhiều khoảng thời gian dài (thuật ngữ Phật giáo gọi là kiếp) khác nhau. Về sau, căn cứ vào tính chất, thời gian, và chủng loại của sự biến dịch của các pháp, các truyền thống Phật giáo phân chia thành nhiều loại kiếp khác nhau như: Đại kiếp và Tiểu kiếp (Luận Đại Trí Độ); Trung gian kiếp, Thành hoại kiếp và Đại kiếp (Luận Đại Tỳ Bà Sa); Hoại kiếp, Thành Kiếp, Trung Kiếp và Đại kiếp (Luận Câu Xá); Trung kiếp, Thành kiếp, Trụ Kiếp, Hoại kiếp, Không kiếp và Đại kiếp (Luận Chương Sở Tri)… thời gian của mỗi kiếp trong mỗi cảnh giới thường tùy thuộc vào cộng nghiệp của chúng sanh trong cảnh giới ấy. Thông thường vũ trụ được tồn tại trên nguyên tắc chung là: “Khi cái này tồn tại, cái kia cũng tồn tại; khi cái này sinh, cái kia sinh; khi cái này không tồn tại, cái kia không tồn tại; khi cái này diệt, cái kia diệt.” (Kinh Phật Tự Thuyết). Về bản chất, nguyên lý duyên khởi mà đức Phật tuyên thuyết khác hẳn với lý nhân duyên trong truyền thống Áo Nghĩa Thư. Theo suy diễn của truyền thống này, bản ngã là cốt tủy của vạn hữu. Vạn hữu tồn tại được là vì tự tính của chúng (bản ngã) vốn thường hằng, bất biến và luôn tồn tại.

————————————
Khoa học lúc bây giờ đang tìm hiểu về cái gọi là Ê-TE gì đó.
Khoa học lúc bây giờ đang nói về vụ nỗ Big Ben gì đó.
Khoa học lúc bây giờ đang nói về lỗ đen vũ trụ gì đó.
Khoa học lúc bây giờ đang nói về thời gian tuyệt đối và thời gian tương đối gì đó.
Mong rằng các bạn sẽ là người tìm ra giải pháp, giải thích hợp lý về những vấn đề trên thông qua vật lý lý thuyết.
Hy vọng điều mà mình đã suy nghĩ và trình bày, tổng hợp hôm nay sẽ giúp cho anh chị em có sự suy nghĩ rõ hơn về thời gian và về thuyết tương đối của Anhxtanh hay công thức E=mc2 của ông. Hay những học thuyết về thời gian, không gian của nhiều người từ xưa đến nay. Xin chào tinh tấn.

Xilin – Nhuận Vũ – Trần Duy Nhật

Tài liệu tham khảo:

Thuyết tương đối rộng / hẹp (Anhxtanh)
Khái niệm thời gian trong Phật giáo (Tập san Pháp luân số 8 và 10)