Huynh trưởng chúng ta cũng nghèo nhưng không nghèo tình thương, khi Gia đình Phật Tử cần thì dù bận cách mấy các anh chị cũng phải thu xếp đến chùa, tuy nhà không đủ gạo ăn nhưng vẫn vui vẻ tham gia cứu trợ cho các nạn nhân thiên tai bão lũ, không có tiền đóng học phí cho con cái nhưng đố anh chị nào thấy được khi các trưởng ấy vào chùa ca hát với đàn em… Và chúng ta tồn tại càng thương nhau hơn qua những tháng ngày khó khăn thử thách, lúc đó mới rõ nghĩa câu “Tri túc là kẻ rất giàu” trong kinh Niết Bàn như thế nào!

Ai ai cũng sợ nghèo, sợ thiếu khó nên tìm mọi cách gắng sức để vượt qua, cho đến khi họ đạt được sự giàu sang rồi họ vẫn sợ nghèo khổ trở lại nên càng tìm mọi cách để giàu sang hơn nữa. Chúng ta hãy xem những người cận tử, gần cái chết rồi mà vẫn chưa chịu hỷ xả, vẫn sợ hao tốn tiền bạc; vẫn sợ con cháu mình thiếu khó không đủ cái ăn, cái mặc nên rất buồn lo trong vấn đề tiết kiệm và phân chia tài sản cho những người thừa kế. Có một thứ còn đáng sợ hơn công danh, tiền tài, của cải đó là bốn cái khổ về sinh, lão, bệnh, tử trong cuộc đời này mà ai ai cũng phải trải qua bất khả cưỡng cầu, nhưng xem ra rất ít người chán chê và sợ hãi các hành trạng của sự vô thường này bằng những tháng năm sống trong nghèo đói. Cho đến khi người thân mình xuôi tay nhắm mắt thì chẳng có cách nào để bám víu vào sự sống; cho đến khi chính bản thân mình đau đớn vì khổ bệnh thì mình cũng phải chịu đựng và rên la như bao người khác. Có khi nào từ những khởi điểm này mình tự hỏi, ta thật sự đã tu hành chánh đáng chưa mà sao chưa có chuẩn bị gì để vượt qua được những chặng đường sinh, lão, bệnh, tử này!

Thật sự, ta đã được huân tập trong những tháng ngày tu học và hành trì theo chánh pháp trong Gia Đình Phật Tử để điều phục thân tâm khi gặp các chướng duyên nghịch cảnh trong cõi sống đời thường. Như khi được thì không lấy đó làm vui mừng nhiều và khi mất cũng không phải lo buồn nhiều. Phật tử biết nguyên nhân của sự nghèo khó là tham lam, ích kỷ mà phải mở rộng tấm lòng thi ân, bố thí. Con người sở dĩ bị lường gạt, bị người lừa đảo là do lòng tham bị khơi dậy, khi lòng tham nổi lên tâm trí ta bị mê mờ và dục động theo sự mê mờ đó để cuối cùng tiền mất tật mang. Tôi nhớ chúng ta có một trò đố mẹo: Ta để một số tiền lên bàn và dùng cái nón úp lại rồi nói với mọi người: “Tôi có cách lấy số tiền ấy mà không cần đụng đến cái nón” dĩ nhiên là mọi người không tin, ta giả vờ đọc thần chú rồi nói rằng mình đã lấy vật ấy ra khỏi cái nón. Có người không tin sẽ lật cái nón lên và ta đường hoàng lấy số tiền ấy, mọi người sẽ cho ta là “giở trò” nhưng thật sự ta lấy tiền mà có cần đụng đến cái nón đâu, lật cái nón lên là một người bị khơi dậy lòng tò mò muốn biết. Cũng vậy, có một người gửi vô nhà bank một số tiền khá lớn để hưởng lợi tức và tuyên bố chắc như đinh rằng sẽ không bao giờ lấy ra cho đến cuối đời, dù có chuyện gì cũng không lấy ra. Một ngày nọ có người  đã nói thế nào đó mà anh lấy hết tiền trong ngân hàng trao cho người đó để rồi chẳng bao lâu sau biết mình bị lừa. Người đó, đã dùng lợi nhuận trăm ngàn lần hơn nhà bank, tức là khơi dậy được lòng tham của khổ chủ để tự tay anh ta nhấc đống tiền chắc như đóng đinh ấy giao cho kẻ lừa đảo.

Nếu có lúc nào lòng ta sinh nộ giận, bực tức, la hét, tranh cãi cùng người, thì lúc đó ta cũng biết là mình đang nổi lửa địa ngục tự thiêu đốt mình và buông tay cho nghiệp lực cuốn hút quyết định thảm trạng não nề của số phận. Ta có thể thức tỉnh mà thu hồi hay dập tắt ngọn lửa đó ngay tức khắc được không? Bây giờ thì ai cũng có thể trả lời được nhưng khi lâm trận thì khó có thể vì lòng sân hận làm mê mờ tâm trí, dù có thể kiềm chế nhưng cơn lửa ấy vẫn cháy ngầm ngầm trong bụng dạ làm não phiền vô lượng thiêu đốt tâm can. Giận người mang theo trong bụng không chịu buông ra, gặp người thì ngỡ ngàng, bố rối khi chạm mặt trong vòng dây “Oán tăng hội khổ” của Tứ Đế.

Ở hai trạng thái nêu trên mà ta không tự kiểm soát được mình thì chưa thể gọi là tu phật chân chính được; một ngày nào đó tự chúng ta có thể dễ dàng thoát qua các thử thách này thì mới thấy các giá trị của giáo dục Gia Đình Phật Tử và trân quí những tháng ngày cùng nhau sinh hoạt, cùng nhau học Phật hôm nay. Nên vấn đề học Phật quí nhất là nhận ra chân tướng của Phật Pháp ngay trong đời sống thường nhật chứ không phải việc tìm cầu Niết Bàn ở nơi xa tít. Chúng ta thường thấy nhiều bức thư pháp chữ Hoa hay chữ Việt người ta thường treo một chữ NHẪN to tướng ở nơi dễ thấy để nhắc nhở mình nên nhẫn nhịn, nhưng thật sự nhẫn nhịn được có mấy ai! Đa số khi cơn lửa giận mà ta nói là lửa địa ngục bốc lên thì dù cái chữ Nhẫn kia to như trái núi cũng bị che mê mờ tăm tối. Cho nên chỉ cần tu đến chỗ không tham, không sân là công phu đã bền chắc lắm rồi.

Như vậy mà chúng ta tự kiểm soát lấy mình ở các phương diện khác, ngọn đuốc chúng ta tự thắp mới đầu leo lét khó khăn cho tới một ngày bừng sáng trong đêm đen, trong vô minh, trong thử thách… mới thấy giá trị của lời Phật thuyết: “Hãy tự mình thắp đuốc lên mà đi”.

 

Nguyên Hoàng