2. CHÙA PHÁP VŨ: Vì có thờ tôn tương PHÁP VŨ ĐẠI BỒ TÁT.

3. CHÙA VUA: Vì các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần, Lê, Nguyễn, sĩ phu vương giã, công hầu đều đến đây cầu nguyện mọi việc đều linh ứng nên gọi chùa Vua.

4. CHÙA BÀ: Truyền khẩu nhân gian lưu truyền rằng Bà Mang Nương một bà mẹ Việt Nam đã thọ bẩm khí thiêng sông núi. Hoài Bảo Thánh Thai Bồ Tát đã hạ sanh tứ thánh Pháp Vân chùa Thiền Định. Pháp vũ chùa Thành Đạo. Pháp Lôi chùa Phi Tướng và Pháp Điễn chùa Trí Quả. Do vậy trong chùa có điện thờ bà Man Nương.

5. CHÙA ĐẬU: sĩ tử cầu danh đều có tên trên bảng vàng. Vua cầu Quốc Thái dân an, được Quốc thái dân an. Dân chúng cầu được mùa thảy cả đều bội thu nên gọi tên chùa ĐẬU.

Vì đi theo TOUR nên thời gian thăm chùa chỉ có ba mươi phút nên không đủ thời gian tham khảo văn bia các bài vị tôn thờ. Chùa có lịch sử lâu đời như thế hẳn phải có sự tu hành sum nghiêm thế nhưng không còn lưu giữ phả hệ của chùa..

TOÀN THÂN XÁ LỢI
Theo kinh điển nhà Phật các tu sĩ khi viên tịch để lại toàn thân Xá lợi rõ thật rất hiếm. Đây là một điều kỳ đặc mang dấu ấn tâm linh ngàn năm có một. Thế mà sau quý ngài môn đồ Pháp quyến thừa truyền tổ ấn như thế nào chẳng ai biết gì thêm. Ngày nay ghé chùa Đậu du khách và Phật tử 4 phương chỉ biết:

1. Toàn thân xá lợi thiền sư TỰ ĐẠO CHÂN, thế danh Vũ Khắc Minh.

2. Toàn thân xá lợi thiền sư TỰ ĐẠO TÂM, thế danh Vũ Khắc Trường.

Viên tịch cách đây khoảng 300 năm. Hành trạng của quý ngài như thế nào không ai rõ. Nói ra thật vô lý nhưng nó có lý trong xã hội chúng ta. Bởi nhà nước công nhận di tích và trực tiếp quản lý. Đơn vị chủ quản phải là GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM. Nhưng buồn thay! không ai tìm đâu ra đường nét sinh hoạt tâm linh ở những chốn nầy. Nó tồn tại như là một sản phẩm du lịch dễ thu tiền. Thứ hai như là tụ điểm kinh doanh tâm linh hợp pháp không phục vụ.

Do đó từ một linh địa Phật Giáo có lịch sử gắn liền với nền văn hóa lâu đời có tính cách nhân bản đã trở thành nơi kinh doanh tín ngưỡng. Ngày trước là linh địa ngày nay miễn có tiền ai cũng mang guốc dép ngang dọc ra vào một cách bừa bãi. Đâu đâu cũng có thùng phước sương. Chỗ nào cũng dúi bạc lẽ vào. Nơi nào cũng đặt lễ. Chẳng có ai hướng dẫn giải thích, chẳng có ai chứng minh. Chẳng có ai thỉnh chuông thỉnh trống…

Đây là sự vô lễ trịch thượng của những người Duy Vật Vô Thần hay là do sự thiếu hiểu biết về văn hóa dân tôc. Không có chút hiểu biết về văn minh sữ cương của một dân tộc có đến gần năm ngàn năm văn hiến.

“Mái chùa che chở hồn dân tôc”, mà mái chùa nào có người thừa kế vậy hồn dân tộc y nương vào chốn nào?

"Nếp sống muôn đời của tổ tiên”, ăn trái nhớ kẻ trồng cây. Người trồng cây không được lãng vãng gần cây. Cho nên kẻ ăn trái có quyền bẻ cành. Kẻ ăn cháo có quyền đập bát. Buồn thay văn hóa ứng xử của ta.

THỊ NGUYÊN