KÍNH MỪNG PHẬT ĐẢN

Ngày rằm tháng tư âm lịch đối với người Phật tử chúng ta là một ngày trọng đại. Đó là ngày được chọn để làm lễ kỷ niệm ngày Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni sinh ra đời, ngày Đức Thế Tôn thị hiện cõi Ta-bà. Ngày nầy được gọi dưới nhiều tên khác nhau:  Theo tiếng Anh thì gọi là Buddha’s birthday, theo tiếng Sanscrit thì gọi là Vesak, theo tiếng Pali thì gọi là Vesàkha. Còn theo tiếng Việt thì có nhiều cách gọi như: Quán Phật hội, Giáng Đản hội, Phật Đản hội (pháp hội kỷ niệm ngày Phật đản sanh), Phật Đản, Khánh Đản, Sinh nhật của Đức Phật…

Theo sự tích Đức Phật Thích Ca, trong kinh sách ghi lại ngày sanh của Đức Phật có chỗ không đồng: chỗ thì ghi là ngày mùng tám tháng hai, chỗ thì ghi là ngày mùng tám tháng tư, lại có chỗ thì ghi là ngày rằm tháng tư…

Còn năm sanh của Đức Phật, lịch sử cũng ghi lại có chỗ sai khác:
Theo lịch sử Phật giáo Tây Tạng thì Đức Phật đản sanh năm 626 trước Tây lịch.
Theo lịch sử Phật giáo Tích Lan thì Đức Phật đản sanh năm 624 trước Tây lịch.
Theo lịch sử Phật giáo Miến Điện thì Đức Phật đản sanh năm 561 trước Tây lịch.
Theo chứng tích do các nhà khảo cổ Tây phương tìm được và công bố thì Đức Phật đản sanh vào năm 563 trước Tây lịch.
Theo bia đá đặt tại Bồ Đề Đạo Tràng (Bodhgaya, Ấn Độ), đánh dấu nơi Đức Phật thành đạo, thì ghi Đức Phật đản sanh vào năm 623 trước Tây lịch.

Năm 1950, 26 phái đoàn đại diện cho các nước Phật giáo, trong đó có phái đoàn Phật Giáo Việt Nam do Thiền sư Thích Tố Liên (Hội Tăng già Bắc Việt) làm Trưởng Phái Đoàn, tham dự hội nghị thành lập Hội Liên Hữu Phật Giáo Thế Giới (World Fellowship of Buddhism) được tổ chức tại thủ đô Colombo, Tích Lan từ ngày 26/5 đến 27/6/1950. Tổ chức nầy sau khi tham khảo kinh sách và các tài liệu lịch sử, đã công bố Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đản sanh năm 624 trước Tây lịch, nhập diệt năm 544 trước Tây lịch và chọn ngày rằm tháng tư âm lịch hàng năm làm ngày kỷ niệm Đức Phật đản sanh. Cũng theo đó, vào ngày Phật Đản, cứ lấy năm dương lịch cộng với năm Phật nhập diệt (544 trước Tây lịch) để bắt đầu cho một Phật lịch, (sau ngày rằm tháng tư năm nay, năm 2010 cộng với 544, Phật lịch sẽ được bắt đầu tính là Phật lịch 2554).

Trong ngày rằm tháng tư, lễ hội kỷ niệm ngày Đức Phật đản sanh, có lễ Quán Phật Hội (là lễ tắm Phật). Chữ Quán Phật Hội ngày nay ít còn được nghe nhắc tới mà chúng ta thường nghe đến một tên khác được dùng nhiều hơn là lễ Mộc Dục. Theo nghĩa Hán-Việt, chữ Mộc nghĩa là gội rửa, chữ Dục nghĩa là tắm. Nói chung, lễ Mộc Dục là lễ tắm gội. Theo lệ thường ở Chùa, lễ nầy được cử hành vào thời công phu lúc 4:30 sáng. Sở dĩ cử hành lễ Mộc Dục vào sáng sớm vì theo sự tích ghi lại thì Đức Phật đản sanh vào lúc rạng đông. Sau khi Phật đản sanh, các vị Phạm Vương, Đế Thích, Tứ Thiên Vương mang các thứ nước thơm đến cúng dường, tắm rửa thân Phật sơ sanh. Sau khi Phật nhập diệt, theo lệ đó, hàng năm cứ đến ngày Phật đản, để tưởng nhớ đến công đức của Phật, người Phật tử đều có tổ chức lễ tắm Phật là do vậy.

Trong lễ tắm Phật, chúng ta thường được nghe tụng bài kệ như thế nầy:

                                    Ngã kim quán dục chư Như Lai
                                   Tịnh trí trang nghiêm công đức tụ
                                   Ngũ trược chúng sanh linh ly cấu
                                   Đồng chứng Như Lai hiện pháp thân.

                                    (Hôm nay được tắm cho Như Lai
                                    Trí tuệ quang minh công đức lớn
                                    Chúng sanh ba cõi đang chìm đắm
                                    Được thấy trần gian hiện pháp thân)

Trong sự tích Phật giáo có ghi lại là khi Đức Phật đản sanh, trái đất rung động. Đức Phật có giải thích cho Tôn giả A Nan nghe về 8 duyên cớ khiến cho trái đất rung động như sau:

1.      Vì đất nương trên nước, nước nương trên gió, gió nương ở hư không mà tồn tại. Khi trong hư không có gió lớn nổi dậy thì nước lớn bị lay động, nước lớn bị lay động thì quả đất bị lay động. (Đây chính là nguyên nhân khiến các mảng địa tầng di chuyển, chạm vào nhau hay trượt, gối lên nhau, tạo nên động đất ngày nay, chú thích của người viết).

2.      Khi có một vị Tỳ-kheo hay Tỳ-kheo-ni vừa đắc đạo hoặc có một vị Đại-thiên-thần muốn thử thần thông thời trái đất rung động.

3.      Khi có một vị Bồ-tát từ cung trời Đâu-suất giáng thần vào thai mẹ.

4.      Khi có vị Bồ-tát từ thai mẹ theo hông bên mặt xuất sanh.

5.      Khi có vị Bồ-tát vừa thành ngôi chánh giác.

6.      Khi Phật chuyển pháp luân.

7.      Khi Phật giáo hóa xong, xả bỏ tuổi thọ.

8.      Khi Phật nhập niết bàn.

Đó là tám nhân duyên khiến cho trái đất rung động do Phật thuyết, được ghi lại trong kinh Du Hành, Trường A Hàm.

Cũng trong thời công phu sáng của lễ tắm Phật, chúng ta cũng được nghe bài kệ tán thán công đức của Phật Thích Ca như sau:

                                    Tán lễ Thích Tôn
                                    Vô thượng năng nhân
                                    Tăng kỳ cửu viễn tu nhơn
                                    Đẩu suất giáng thần
                                    Trường từ bảo vị kim luân
                                    Tọa bồ đề tòa đại phá ma quân
                                    Nhứt đổ minh tinh đạo thành giáng pháp lâm
                                    Tam thừa chúng đẳng quy tâm, vô sanh dĩ chứng
                                    Hiện tiền chúng đẳng quy tâm, vô sanh tốc chứng.
                                    Tứ sanh cửu hữu đồng đăng Hoa-tạng huyền môn
                                    Bát nạn tam đồ cộng nhập Tỳ-lô tánh hải.

(Kính lạy Thích Ca
Tột bực Bu-da
Nhơn tu nhiều kiếp lâu xa
Xuống giữa Ta-bà
Hy sinh ngôi báu nước nhà
Ngồi gốc đa, chiến thắng quân ma
Đắc đạo sao mai sáng lòa, mưa pháp sa
Theo về xe pháp cả ba, đã chứng Phật-đà
Hiện giờ chúng đối trước tòa, mau chứng Phật-đà
Bốn loài chín cõi đồng lên cửa huyền Hoa-tạng
Tám nạn ba đồ, chung vào biển tánh Tỳ-lô).

Nhân ngày Phật Đản, trong lòng cảm thấy dâng lên niềm hân hoan, em xin gởi lời kính thăm đến quý Trưởng lão và anh chị em Áo Lam khắp nơi với lời cầu chúc:

“ĐẠO NIỆM TĂNG TẤN, PHƯỚC HUỆ SONG TU”

Tâm Lễ, viết từ Úc Đại Lợi.           
Ngày rằm tháng tư năm Canh Dần, dương lịch năm 2010, Phật lịch 2554.