Thưa Anh Chị Em Huynh Trưởng bốn phương,

Đức Phật là một nhà giáo dục đầy lòng từ bi và trí tuệ. Ngài đã giáo hoá rất nhiều những kẻ chống phá ngài, mưu hại ngài, mà không hề làm tổn thương họ, không tốn roi vọt hay vũ khí gì cả _ à có chứ, 2 món “vũ khí” của ngài là trí tuệ và từ bi. Chúng ta đã biết rất nhiều chuyện, trong đó có câu chuyện nàng Ma Đăng Già người thiếu nữ đem lòng si mê tôn giả A Nan đã được Phật giáo hoá, đã tỉnh ngộ, trở thành một đệ tử xuất gia của ngài và đắc quả A La Hán trước tôn giả A Nan. Hôm nay chúng ta được biết thêm một chuyện nữa, đó là chuyện trưởng lão Candàbha (chúng ta gọi tắt là Candà ).

Candà tiếng Pali có nghĩa là mặt trăng. Anh ta được mọi người tặng danh hiệu này vì khi sinh ra, rún của anh ta có một vầng sáng chói. Tục truyền rằng vào thời Đức Phật Ca Diếp, người ấy có dâng cúng một khúc gỗ chiên đàn để tạc tượng Phật thờ trong ngôi tháp nên khi tái sinh có được điềm lạ trên người. Có nhóm người xấu lợi dụng lòng tin của dân chúng, chở Candà lên xe, cho ai muốn rờ vào rún chói sáng đó thì phải trả 1 đồng tiền.

Khi xe đến chùa Kỳ viên, đức Phật đang giảng Pháp, họ bảo rằng Candà có thần thông cao hơn đức Phật, mọi người không tin, họ đưa Candà vào chùa để khoe cái rún sáng chói, nhưng khi vào đến bên trong Chùa thì cái rún của Candà không chiếu sáng lên gì cả; Candà đi ra thì rún lại chiếu sáng lên. Chính Candà cũng rất ngạc nhiên, chàng quay vào hỏi đức Phật: bạch Thế tôn, ngài đã dùng thần chú gì để làm tắt ánh sáng nơi rún của con, xin chỉ dạy cho con thần chú đó. Đức Phật bảo: muốn học thì phải thọ giới tỳ kheo trước đã. Candà liền bảo những người bạn ra ngoài chờ, khi nào học xong thần chú sẽ gặp lại nhau.

Tỳ kheo Candà được dạy các phép quán Thân Bất tịnh, Tâm Vô thường v.v.. Anh nổ lực tinh tấn tu tập, chẳng bao lâu chứng được quả vị A La Hán. Khi nhóm bạn xấu đến hỏi học thần chú xong chưa thì Trưởng Lão Candà bảo họ rằng: “Các ông hãy trở về đi! Ta nay đã chứng được Đạo và Quả rồi, chẳng theo các ông nữa đâu!” Các vị tỳ kheo khác nghe vậy mới đi tìm đức Phật thưa trình và hỏi đức Phật Candà nói như vậy có thật không; đức Phật đáp: Này chư Tăng, Candà đã dẹp xong các lậu hoặc, chứng quả A la hán, rồi đức Phật đọc bài kệ:

Người nào như vầng trăng thanh tịnh
Sáng trong và trầm tĩnh
Luyến ái đã đoạn tận
Như Lai gọi “bà la môn.
(kệ số 413 _Kinh Pháp Cú)

Thi sĩ Phạm Thiên Thư dịch:

Ai sạch nguồn ái dục,
Trăng huệ tỏ non thu
Như suối hoa tịch mịch
Ngọn đuốc giữa trời mù

Thưa Anh Chị Em,
Các bạn có ngạc nhiên khi nghe thấy gọi Candà là “Trưởng lão” trong khi trước đó không lâu Candà chỉ là 1 chàng thanh niên? Đó là vì danh từ “Trưởng lão” đức Phật dành cho những vị tỳ kheo thông tuệ, thâm hiểu và tinh cần hành trì Bốn pháp quán, bốn Tâm Vô lượng, bốn Sự thật cao thượng, Tám Chánh Đạo v.v.. chứ không phải cho những người già, lớn tuổi mà không biết tu tập.

Thân kính chúc Anh Chị Em một tuần vui, thân tâm thường an lạc để dũng tiến trên đường Đạo.

Trân trọng,