Lời khuyên những ai đang hạnh phúc
Đức ĐẠT-LAI LẠT-MA
Hạnh phúc cũng có nhiều thứ. Một số người có tâm thần xáo trộn và họ đắm mình trong một thứ hạnh phúc thật ngây ngô. Họ nghĩ rằng tất cả đều xảy ra tốt đẹp. Hạnh phúc đó không phải là thứ hạnh phúc mà chúng ta chờ đợi.
Những kẻ khác xây đắp hạnh phúc bằng sự thu hoạch của cải vật chất và sự thỏa mãn của các cơ quan giác cảm. Chúng ta đã thấy cách đó hết sức mong manh. Ngay cả trường hợp ta nghĩ rằng đang sung sướng một cách thật sự, và nếu như ta cố tình xem cái hạnh phúc ấy chắc chắn đã đạt được, thì rồi đây ta sẽ đau khổ gấp đôi khi tình huống xảy ra không còn thuận lợi nữa.
Những kẻ khác thì cho rằng mình đạt được hạnh phúc bởi vì mình ăn ở phù hợp với đạo đức. Hạnh phúc ấy mới là thứ hạnh phúc mà chúng ta cần đến, bởi vì cái hạnh phúc ấy được xây dựng trên những lý lẽ sâu xa, không tùy thuộc vào cảnh huống bên ngoài.
Muốn được hạnh phúc thật sự và lâu dài, cần phải hiểu thấu trước hết sự khổ đau thật sự là gì. Có thể lúc đầu nhìn thấy khổ đau sẽ làm cho ta suy sụp tinh thần, nhưng trong lâu dài ta sẽ được lợi rất nhiều. Có những kẻ trốn tránh sự thật bằng cách tự đầu độc bằng sự sảng khoái giả tạo do một thứ đức tin tinh thần mù quáng hoặc sống bằng cách xả hết tốc lực để tránh khỏi phải suy nghĩ, thì đó chỉ là tình trạng mang một bản án treo ngắn hạn. Khi khó khăn trở lại một cách mãnh liệt thì tất cả sẽ trở nên hỏng hết và khi đó chỉ biết « lấp đầy đất nưóc này bằng những lời ta thán », giống như người Tây tạng thường nói. Sự giận dữ hay thất vọng sẽ xâm chiếm họ, và rồi ngoài những khó khăn nguyên thủy họ lại ôm thêm những khổ đau vô ích.
Hãy tìm hiểu những khổ đau của ta từ đâu đến. Cũng như tất cả các hiện tượng khác, khổ đau là hậu quả của vô số nguyên nhân và điều kiện. Nếu tình cảm của ta chỉ tùy thuộc vào một nguyên nhân duy nhất thì cũng chỉ cần một nguyên nhân duy nhất của hạnh phúc để ta cảm thấy sung sướng một cách tự động. Chúng ta tự biết là không đúng như thế. Vậy đừng bao giờ nghĩ rằng hạnh phúc chỉ tùy thuộc vào một yếu tố duy nhất, và chỉ cần khám phá ra nó là chúng ta hết khổ đau. Nên hiểu rằng khổ đau là thành phần bất khả phân của sự hiện hữu còn gọi là thế giới luân hồi, nếu muốn nói theo ngôn từ nhà Phật. Nếu ta muốn xem đấy là một thứ gì tiêu cực, bất thường mà ta là nạn nhân, thì đời ta sẽ thật là thảm thương. Phản ứng của mình sẽ gây ra khó khăn cho chính mình. Hạnh phúc chỉ có thể thực hiện được khi nào ta có thể xem những gì mà ta gọi là khổ đau không thể làm cho ta cảm thấy bất hạnh.
Theo Phật giáo, suy tư về thực tại của khổ đau không bao giờ có thể mang đến sự yếm thế hay tuyệt vọng. Sự suy tư đó sẽ giúp khám phá ra nguyên nhân nguyên thủy của những nỗi bất hạnh của ta : đó là tham vọng, hận thù và vô minh, và mục đích của sự suy tư chính là để giúp ta thoát khỏi những thứ ấy. Vô minh ở đây có nghĩa là không hiểu biết bản chất đích thật của mọi sinh linh và mọi vật thể. Hiện trạng vô minh đó chính là nguồn gốc làm phát sinh hai thứ nọc độc kia. Khi vô minh biến mất, dục vọng và hận thù sẽ không còn cơ sở để tồn tại, và nguồn gốc của khổ đau sẽ khô cạn. Và từ đó sẽ đột khởi một niềm hạnh phúc vị tha không còn vướng mắc vào những xúc cảm tiêu cực nữa.
Hoang Phong dịch, 30.03.09
[Trích trong quyển : Những lời khuyên tâm huyết của Đức Đạt-Lai Lạt-Ma (Conseils du coeur), sách được thực hiện với sự hợp tác của Ngài Mathieu RICARD, do Christian BRUYAT dịch từ tiếng Tây Tạng, nhà xuất bản PRESSE DE LA RENAISSANCE, Paris, 2001]
605 lượt xem
Tin khác
“VIỆT NAM, VIỆT NAM” là một chung khúc – theo cách gọi của Cố nhạc sỹ Phạm Duy – kết thúc bản Trường Ca “Mẹ Việt Nam” do ông khởi…
TÓC PHẬT TỪ PHẬT SỞ HÀNH TÁN (BUDDHACARITA) ĐẾN 8 SỢI TÓC ĐỨC PHẬT BAN TẶNG THƯƠNG NHÂN TAPUSSA VÀ BHALLIKA oOo DẪN NHẬP Trong Phật Sở Hành Tán (Buddhacarita),…
Trong các phong tục cổ truyền của dân tộc Việt trong dịp Tết Nguyên Đán, câu thành ngữ “mồng một tết Cha, mồng hai tết Mẹ, mồng ba tết Thầy”…
Với lịch sử của một dân tộc triền miên chìm trong đao binh chiến trận như đất nước Việt Nam khốn khó, hết khởi nghĩa chống ngoại xâm qua các…
Những cơn mưa sụt sùi đã chấm dứt, những trận bão giông quằn quật rồi cũng qua đi, những dòng nước xả hồ cuồn cuộn cũng đã vơi. Bầu trời…