Hiệp kỵ là lễ giỗ chung của tổ chức GĐPT-VN để tưởng niệm chư tôn sáng lập, cố vấn, các nhà Mạnh Thường Quân, ân nhân trong Ban Bảo Trợ, các đạo hữu Gia Trưởng, các anh chị Huynh Trưởng đoàn sinh đã một thời sinh hoạt trong tổ chức mà nay đã mất, không còn nữa.
I- Ý NGHĨA.
Kinh Đại Phương Tiện Phật dạy: Điều người Phật tử phải làm trước tiên và trên hết là phải biết TRI ÂN và dốc lòng BÁO TRẢ. Vào đạo Phật nói chung, vào GĐPT nói riêng, ngoài chí nguyện giải thoát giác ngộ đạo lý chân thật, mưu cầu cho mình và cho tha nhân một hạnh phúc an lạc vĩnh hằng. Bạn không có thêm một nguồn lợi nào về vật chất, không được hưởng một đặc ân nào về chánh trị để được thăng quan tiến chức. Ngược lại bạn còn phải tốn kém ít nhất cũng khoảng 20% số lợi tức bạn thu được hằng năm, bằng sức lao động chánh đáng của mình, dù không ai bắt buộc bạn phải làm điều đó. Ngoài ra nhà đương cuộc còn thường xuyên dòm ngó săn sóc hỏi thăm sức khỏe bạn. Bởi chẳng ai hiểu nổi bạn làm việc miệt mài không kể ngày đêm, chăm lo cho thế hệ trẻ mà không hưởng một khoản thù lao lợi nhuận nào. Ngày đất nước chưa có chủ quyền thì thực dân nghi bạn là Việt Cộng, ngày nay, chính quyền thì nghi bạn là có liên lạc với các thế lực đế quốc nước ngoài !
Hiệp kỵ của GĐPT-VN là một sinh hoạt lễ nghi được nâng lên hàng truyền thống, bởi nó mang tinh thần đạo đức luân lý, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, nhắc nhở nhau luôn luôn nhớ về nguồn cội – ăn trái nhớ kẻ trồng cây – uống nước nhớ nguồn và tinh thần tôn sư trọng đạo – hiếu với bậc trưởng thượng – thuận với các thế hệ kế thừa.
Đây không phải là bổn phận và trách nhiệm mà là dòng cam lồ ngọt ngào làm tươi nhuận dòng sanh mệnh của chính mình và thấy được ý nghĩa sâu sắc của cuộc sống và cuộc đời làm người.
II- MỤC ĐÍCH.
1- Tô bồi vun trồng nền văn hóa, luân lý đạo đức dân tộc.
Hướng dẫn thanh thiếu niên thành Phật tử chơn chánh, biết hiếu thảo với ông bà cha mẹ, một lòng phụng dưỡng khi quý ngài còn sanh tiền. Làm cho thế hệ trẻ thấy rằng cha mẹ nuôi một đàn con, không quản nắng mưa dầu dãi, không kể vất vả nhọc nhằn, chỉ mong con mình được ấm no, được học hành. Khi con ốm đau tật bệnh, cha mẹ không tiếc máu thịt xương da của chính mình, miễn sao cứu sống con mình khỏi cơn hoạn nạn. Nhưng một mai khôn lớn nên người, cả đàn con cháu ấy có mấy kẻ biết trích ra một khoản lợi nhuận bằng chi phí cà phê thuốc lá để giúp đỡ cha mẹ. Ấy thế mà còn kể công kể ơn, trách cha mẹ già khó tính. Cha mẹ sanh ra ta, anh chị em mỗi đứa một tánh, cha mẹ đều săn sóc được cả. Tổng số tháng năm cha mẹ lo cho con, nào tiền ăn tiền học, tật bệnh ốm đau, xe cộ phương tiện, quần áo tiền xài, dựng vợ gả chồng và đùm bọc cả các cháu nội ngoại. Tính gộp lại gấp cả năm ba lần tuổi đời trường thọ của cha mẹ. Kinh dạy: Dù một vai cõng mẹ, một vai cõng cha, phụng dưỡng trăm điều không thiếu, dạo chơi khắp cả đó đây cũng không báo đáp trọn đạo nghĩa sanh thành.
2- Nối kết tình nghĩa anh em.
Ngày xưa còn bé, giành mẹ giành cha, giành cả quà cáp, chọc ghẹo nhau, ăn nằm quanh nhau, chia ngọt xẻ bùi. Nhưng sau khi lập gia đình, chỉ biết có gia đình mình, vợ con mình, quên đi tình nghĩa chị ngã em nâng. Hãy nêu gương cho con cháu. Anh em như thể tay chân, tay đau chân bước ngập ngừng, chân đau tay cầm không vững. Không nên lý thuyết nhiều mà nên sống chan hòa hợp đạo. Cái hương thơm đức hạnh tuy không ngào ngạt nhưng đủ làm ấm lòng nhiều người, và cuộc sống do đó có ý nghĩa hơn.
3- Nhớ ơn người đã mất.
Phàm người ta ở đời ít khi quý những gì mình đang có, một mai mất đi mới thấy được giá trị của nó như thế nào. Ngày tôi còn là một thiếu niên, có một người bạn tên Ba, hai đứa tôi chơi với nhau rất thân. Một hôm vì anh sai sót trong công việc đồng áng đã làm gãy chiếc cày, bị cha đánh đòn, anh tủi thân ngồi khóc. Gặp lúc tôi đến chơi, tôi động viên an ủi anh, anh càng mủi lòng khóc dữ. Tức mình tôi tát cho anh mấy cái nẩy lửa. Cha anh ngồi trong nhà thấy vậy liền ra nắm vai áo tôi giật lại và tát cho tôi mấy cái còn đau hơn, với thái độ giận dữ. Ông quát: Tại sao mày đánh con tao ?. Ba sửng sốt nắm lấy tay cha xin đừng đánh tôi và nói: Cha ơi ! Nó thường nói với con rằng được cha dạy dỗ đánh đòn mỗi khi lầm lỗi là một hạnh phúc. Nó ao ước được đánh đòn như vậy nhưng không được, vì cha nó chết đã lâu rồi. Nghe nói vậy, ông buông hai tay rồi bất chợt ông ôm tôi vào lòng, tôi nghe có giọt nước mắt nóng ấm của người nông dân nghèo nhỏ xuống. Tôi thật sự hạnh phúc và tình bạn của chúng tôi từ đó càng đậm đà hơn.
a/- Sống xứng đáng nên người. Sống xứng đáng nên người là một hình thức trả ơn nghiêm túc.
b/- Cầu siêu bạt độ. Chúng ta chưa chứng được tuệ giác vô thượng nên nào biết ân nhân phiêu bạt chốn nào, sướng khổ ra sao, do đó chiếu theo pháp Phật, kiến lập pháp đàn, nhờ chư Tăng tịnh đức gia trì chú nguyện, chẩn thí cầu siêu bạt độ. Ngoài ra theo công hạnh chư linh, thừa từ công đức, giữ gìn sống đúng chánh kiến, hành đúng chánh hạnh, làm việc sanh sống đúng chánh mạng, thanh tịnh thân, khẩu, ý, hồi hướng công đức báo đền ân nhân và khắp cả chúng sanh là thù thắng hơn cả.
4- Tập cho các em làm việc công đức.
Bằng cách ra kế hoạch cho các em tiết kiệm, nín nhịn tiền quà và tiêu xài, bỏ hụi tiết kiệm để lo hiệp kỵ. Không nên phát động phong trào xin trợ giúp từ phụ huynh và Ban Bảo Trợ. Hướng dẫn các em hiểu rõ hai vấn đề: Làm việc thiện lành là gieo nhân nhỏ nhưng đạt quả vô lượng. Bà Tỳ Xá Phù vợ ông Cấp Cô Độc, ngày xưa chưa quy y Tam Bảo, bà rất ghét Phật. Bà cho rằng đức Phật đã mê hoặc chồng bà để được cúng dường bảo trợ. Một hôm thấy cơ duyên đã đến, Phật ôm bình bát đi ngang qua nhà bà cầu bố thí, đúng lúc bà đang ở nhà. Bà đem cúng dường cho Phật một ít thực phẩm. Phật khen: Phúc đức quá, với công đức này bà sẽ hưởng quả lành bằng muôn ngàn lượng vàng. Bà nghĩ Phật mỉa mai bà nên nói: Sá gì chút thực phẩm thô xấu mà ngài cạnh khóe tôi!
Phật nói: Bà có biết cây đa ở đầu làng nầy không
Bà đáp: Tôi là người ở làng nầy từ nhỏ, lý nào lại không biết.”
Phật tiếp: Thế muốn có cây đa ấy, tiền nhân trong làng phải ương muôn triệu hạt mới đặng cây ấy chăng ?”
Bà đáp: “Chỉ cần một hạt chắc tốt là đã đạt được cây ấy rồi.”
Phật kết luận: Thế mà một hạt mầm năm xưa, nay mỗi ngày cây đa cho đến muôn triệu hạt, sự cúng dường của bà và chúng sanh cũng đặng công đức như vậy.”
Sau một phút bà hoát nhiên ngộ được đạo lý, quỳ xin Phật thương xót mà cho bà được dự vào hàng tín nữ (Ưu Bà Di giới). Phật thuận, và sau nầy bà là một nữ bố thí đệ nhất trong hàng Ưu Bà Di.
5- Chỉ nên sắm sửa hoa quả chay tịnh.
Không nên tổ chức linh đình sát sanh hại vật. Trong sách Chư Kinh Soạn Tập Thí Dụ có câu chuyện rằng: Ngày xưa có một vị trưởng giả, chẳng những giàu có mà còn là người rất hiền đức, tin kính Tam Bảo, được tôn thân tộc họ và thiện trí xa gần ngưỡng mộ. Khi mãn phần ông được sanh lên cõi Trời. Một hôm ông đang thanh thản nhìn xuống hạ giới và đúng vào giỗ của mình, con cháu tổ chức cúng kiến linh đình, sát sanh hại vật rất nhiều, thật là tội lỗi. Ông liền hóa thân làm đứa bé chăn trâu, tay ôm bó cỏ non, tay dắt trâu đi qua nhà cũ mình. Thình lình con trâu ngã ra chết. Chú bé cứ đưa cỏ đến miệng trâu, trâu không ăn, chú liền đánh trâu và la trách om sòm. Thấy ồn ào, người trong nhà ra xem và bảo là chú mục đồng vô trí, giải thích cho chú bé hiểu trâu chết không thể ăn được. Chú bé liền lên giọng nói thật to với mọi người: Con trâu tôi đây mới chết, thân thể nó nằm đây, miệng bụng đều còn tốt mà không thể ăn được, thế còn ông Trưởng giả, cha ông của quý ông bà chết đã từ lâu, xác thân đã tiêu hóa làm sao ăn uống được mà quý vị sát sanh hại vật, tội lỗi vô cùng, quý vị lại là người có trí ư ?”
Bất chợt chú bé và con trâu biến mất, từ trên hư không có tiếng vọng xuống: Ta chính là Trưởng giả, cha, ông của các người. Chỉ nên dùng hoa quả chay lạt để tưởng niệm ta, chứ bày vẽ làm chuyện bất tịnh mà phải tội lỗi.”
6- Tổ chức thăm viếng tặng quà, ủy lạo các gia đình, chư tôn đức ân nhân, Huynh Trưởng, đoàn sinh đã quá cố, tạo điều kiện giúp đỡ nếu các gia đình ấy gặp hoàn cảnh khó khăn.
7- Tổ chức cúng dường trai tăng, cầu xin chú nguyện cứu độ chư linh được tốc xả mê đồ, siêu sanh Lạc Quốc.
8- Nhắc nhở Huynh Trưởng đoàn sinh biết nguồn cội tổ tông, hằng năm biết trích bớt một phần thu nhập gởi về nhà thờ họ để cúng dường hương khói phẩm vị, cúng dường chư tôn liệt đức, cửu huyền thất tổ.
III- YÊU CẦU.
1. Phát động phong trào đền ơn đáp nghĩa, thực hiện công tác từ thiện xã hội trong khuôn khổ ân nhân bảo trợ gia đình Huynh Trưởng, đoàn sinh quá cố.
2. Viết đặc san tưởng niệm, nói về công hạnh của chư tôn sáng lập, các nhà Mạnh Thường Quân, ân nhân bảo trợ, các anh chị Trưởng quá cố đã dày công với tổ chức.
3. Thiết lập trai đàn, chẩn tế, cầu siêu bạt độ.
4. Cúng dường trai tăng.
IV- PHƯƠNG ÁN THỰC HIỆN
Hiệp kỵ Huynh Trưởng, Đoàn sinh quá cố là một sinh hoạt lễ hội được nâng lên hàng truyền thống của tổ chức GĐPT-VN. Lễ hội này không đơn thuần chỉ có cúng bái cầu siêu bạt độ mà còn mang ý nghĩa, mục đích yêu cầu như đã trình bày. Bởi nó có công năng đánh thức những trái tim, réo gọi những tâm hồn, xé bỏ cái vỏ bọc ích kỷ cầu nhàn, ưa thọ hưởng, trái lại dấn thân vào hiện tại với cái tâm đại từ, với tấm lòng đại bi, với cái đầu đại trí, với ý chí đầy dũng lực bằng hành động cụ thể. BHD Trung Ương, BHD cấp Tỉnh, Thị có văn bản chỉ đạo cụ thể cho các đơn vị. Sưu tầm hình ảnh tư liệu về cuộc đời công hạnh của chư tôn đức, các anh chị và đoàn sinh đã có những cống hiến quan trọng để thăng tiến kiện toàn tổ chức. Phân Ủy viên tu thư và Nghiên Huấn BHD/TƯ phân tích tư liệu và rút ra những bài học thực tiễn.
• Động viên, khuyến khích BHD cấp Tỉnh, Thị thiết lập trai đàn hiệp kỵ chẩn tế có phóng sanh, phóng đăng. Phải hiểu sâu sắc muốn có an khương lợi lạc cho người dương thế, phải tế độ cho âm giả siêu sanh thoát hóa.
• Mỗi đơn vị tính chọn ngày hiệp kỵ không được trùng lặp với ngày hiệp kỵ của BHD/TƯ. Ban Hướng Dẫn Trung Ương công bố ngày hiệp kỵ và ngày chu niên của các BHD cấp Tỉnh, Thị để Huynh Trưởng trên cả nước có điều kiện tham gia thăm viếng, giao lưu học tập, trao đổi kinh nghiệm tổ chức với nhau.
• Các BHD có từ 70 đơn vị GĐPT trở lên, các ban viên đại diện cấp Quận Huyện có thể đăng cai tổ chức cho cấp Tỉnh, Thị.
• BHD cấp Tỉnh, Thị có thể đăng cai tổ chức hiệp kỵ cho BHD/TƯ.
• Thành phần tham dự:
Đơn vị tổ chức cấp Tỉnh:
1. Đại diện hàng giáo phẩm cấp Tỉnh, Thị.
2. Chư tôn cố vấn các đơn vị và cố vấn BHD Tỉnh, Thị. (Thượng tòa: Chứng minh)
3. Đại diện BHD/TƯ chủ tọa
4. Thường Vụ BHD cấp Tỉnh ngồi cạnh chủ tọa.
5. Đại diện BHD cấp Tỉnh, Thị bạn.
6. Ban Bảo Trợ, Hội cựu Huynh Trưởng, Ban Tương Tế (Tỉnh, Thị)
7. Huynh Trưởng toàn tỉnh, các tỉnh ít đơn vị có thể cho đoàn sinh tham dự.
Tại BHD Trung Ương:
1. Đại diện Hội Đồng Giáo phẩm Trung Ương.
2. Chư tôn cố vấn BHD/TƯ
3. Chư tôn các Vụ Viện Trung Ương.
4. Chư tôn cố vấn cấp Tỉnh, Thị trên toàn quốc.
5. Ban Bảo Trợ Trung Ương.
6. Hội Cựu Huynh Trưởng TƯ.
7. Ban Tương Tế TƯ
8. Đại diện BHD cấp Tỉnh Thị trên toàn quốc.
Thời gian:
1. Trai đàn chẩn tế hiệp kỵ: Từ 1 đến 3 ngày
2. Hiệp kỵ bình thường: 1 ngày.
Buổi sáng cầu siêu bạt độ, cúng Phật tiến linh và lễ hành chánh.
Buổi chiều: Thí thực cô hồn.
V- CHƯƠNG TRÌNH HÀNH LỄ
Phần I: Tại chánh điện
– Cung thỉnh chư tôn Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức Tăng Ni lâm nghi cầu siêu bạt độ.
Cúng Phật (Ban kinh sư) chùa, tòng lâm, Tổ đình trực tiếp điều khiển. Nếu thiết lập bàn linh tại một nơi khác thì có phần dẫn linh do chư Tăng chủ trì. Cả đạo tràng theo Tăng đưa linh về lễ đàn. – An linh – Xong mời chư tôn an tọa. BHD tiến hành phần II lễ hành chánh.
Phần II: Lễ hành chánh
Hình thức:
1. Cử bài ca chính thức GĐPT-VN
2. Phút tưởng niệm chư tôn sáng lập, cố vấn bảo trợ, Huynh Trưởng và Đoàn sinh quá cố.
3. Tuyên bố lý do.
4. Giới thiệu thành phần tham dự.
Nội dung:
1. Diễn từ của anh Trưởng Ban
2. Các đơn vị dâng hoa, đăng, trà, quả, phẩm cúng dường chư tôn, liệt vị ân nhân, Huynh Trưởng và Đoàn sinh quá cố.
3. Văn tế.
4. Huấn từ của BHD/TƯ
5. Đạo từ của chư tôn cố vấn.
6. Giáo từ của vị đại diện hàng giáo phẩm cao cấp nhất của Giáo Hội Trung ương.
Phần III: Tiến linh
Buổi chiều thí thực. Mời chư Tăng lâm nghi hành lễ, hàng Huynh Trưởng hộ niệm, đại diện BHD đội sớ. Khi lễ lược đã hoàn mãn, cảm tạ, dọn dẹp ngăn nắp, quét dọn lau chùi sạch sẽ. BHD họp tổng kết tài chánh công khai, phổ biến toàn bộ các đơn vị trực thuộc.
Ghi chú quan trọng:
Để buổi lễ được thập phần viên mãn, BHD Tỉnh, Thị nếu có tài chánh dồi dào thì cúng dường trai Tăng, cầu xin Tăng đoàn chú nguyện cho chư linh được vãng sanh. Nếu kém tài chánh thì cúng dường trai phạn tươm tất, cầu xin sự chú nguyện cũng tốt. Không nên mời chư Tăng qua đường cùng Huynh Trưởng và Đoàn sinh dù là có phân ban lập vị đúng nghi trượng.
Trân trọng
Ban Biên Tập
5227 lượt xem
Tin liên quan
BHD GĐPT Biên Hòa tổ chức Lễ Hiệp Kỵ PL.2570 – DL.2026
BAN HƯỚNG DẪN GĐPT BIÊN HÒA TỔ CHỨC LỄ HIỆP KỴ PL.2570 – DL.2026 Gìn giữ và tiếp nối truyền thống “Tri ân – Báo ân” của tổ chức GĐPT.VN….
Ngày về nguồn cội
Kính lạy các bậc Tiền Nhân
Chúng con về Hiệp Kỵ
Ngày về nguồn, gốc cội thiêng liêng
Nhớ thuở xa xưa mạng mạch thống truyền
Ơn đức lớn bậc khai đường, mở lối…
Những LỄ HIỆP KỴ đầu tiên của Gia Đình Phật Tử Việt Nam
I. NGÀY KỶ NIỆM TIỀN BỐI HỮU CÔNG Truyền thống tổ chức LỄ HIỆP KỴ trong Gia Đình Phật Tử Việt Nam bắt nguồn từ “Ngày Kỷ Niệm Tiền Bối…
Lời khai lễ Hiệp Kỵ Hội Đồng Lưỡng Viện G.H.P.G.V.N.T.N trong Ngày Tiền Bối Hữu Công PL.2569 (DL.2026)
GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT VIỆN TĂNG THỐNG oOo LỜI KHAI LỄ HIỆP KỴ HỘI ĐỒNG LƯỠNG VIỆN GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT (Hòa…
Lễ Hiệp Kỵ toàn quốc GĐPTVN năm 2025 – Kỷ niệm 90 năm danh xưng Đồng Ấu Phật Tử
Lễ Hiệp Kỵ trong GĐPT Việt Nam là dịp biểu hiện tinh thần tri ân – báo ân đối với các bậc tiền nhân, để toàn thể Huynh trưởng và…
Tin khác
Trong không khí đất trời đang chuyển sang thu, mùa Vu Lan báo hiếu đang trở về với những chiếc lá vàng, những giọt mưa đang tưới tẩm địa cầu,…
LỂ TIỂU TƯỜNG CỐ HUYNH TRƯỞNG TÂM MINH – LÊ ĐÌNH ỦY Thời gian như bóng câu qua cửa sồ, nhớ ngày nào tiễn đưa Anh Tâm Minh –…
Sau khi kết thúc giai đoạn hàm thụ của Liên trại Huấn luyện Huynh Trưởng Sơ Cấp Lộc Uyển và Cấp I A Dục kéo dài từ ngày 4 tháng…