Thưa anh chị em Lam Viên bốn phương,

Cách đây mấy năm, thượng tọa Thích Tuệ Sỹ có bài viết “SUY NGHĨ VỀ HƯỚNG GIÁO DỤC CHO TUỔI TRẺ” thật đáng cho ACE chúng ta làm đề tài quán chiếu.

Những thao thức, trăn trở của thượng tọa đã được phơi bày. Cũng chính trong bài đó, thượng tọa đã nêu lên hướng giáo dục để đáp ứng nhu cầu tuổi trẻ hiện tại và cũng để dắt dẫn tuổi trẻ khỏi sa lầy, đồng thời cứu vãn “cái giá trị tâm linh truyền thống đang bị băng hoại”.

Ngày xưa, đoàn Phật học Đức dục và Gia đình Phật hóa phổ (tiền thân của GĐPT) ra đời cũng vì để cứu vãn nền văn hóa của dân tộc đang bị bứng gốc trước sự chạy đua mãnh liệt theo cái “mốt” vật chất của tầng lớp thanh niên mới, bị lôi cuốn bởi nền văn hóa ngoại lai (trong bài “lịch sử GĐPT” ở tài liệu tu học bậc trì). Ngày nay còn mở rộng ra cả tuổi trẻ Việt Nam trên thế giới. Tại Việt Nam thì tình trạng nguy ngập của thanh niên có lẽ còn hơn hồi trước. Trong bài viết, thượng tọa Tuệ Sỹ đã nhận định: “… Đó là hai bộ phận tuổi trẻ trong nước và ngoài nước. tuy tất cả cùng được giáo dục theo mô hình giáo dục Phương tây nhưng do khác biệt định chế xã hội… Không phải do xu hướng phát triển tự nhiên. Đó là sự khác biệt giả tạo như vũng sình không biết đâu là chỗ chắc thật để bám vào mà thoát thân. Tuổi trẻ Việt Nam đang bị bật rễ, do đó có cơ mất hướng hay thật sự đã mất hướng. Tuổi trẻ của Đạo Phật VN cũng không ngoại lệ…”

Thưa anh chị em,
Ai là người chịu trách nhiệm giáo dục tuổi trẻ Phật giáo? Trong dự án giáo dục GĐPT VN trên TG chúng tôi thấy đã có nhắc nhở sứ mệnh này:

“… Tổ chức GĐPT là một tổ chức giáo dục đặt trên nền tảng Phật giáo. Đã là một tổ chức giáo dục thì phải khẳng định sứ mệnh của chúng ta là sứ mệnh giáo dục, nhằm đạt đến mục đích GĐPT “đào tạo thanh, thiếu, đồng niên trở thành Phật tử chân chánh, góp phần xây dựng xã hội theo tinh thần Phật giáo”. Qua bài đó thượng tọa cũng đã đặt cả tin tưởng vào GĐPT chúng ta:

“… Trong một xã hội mà các giá trị tâm linh truyền thống đang bị băng hoại, một số thanh niên tác quái tại các đô thị lớn dựa vào quyền lực của cha chú, hay tiền của bất chính của bố mẹ, một số khác miệt mài học chỉ để làm thuê, làm những người nô lệ kiểu mới… Một số khác cam chịu thân phận nghèo đói, thất học, cam chịu tất cả nhục nhã của một dân tộc nghèo nàn lạc hậu.

Trong tình trạng đó sự hiện diện của đoàn sinh GĐPT, những đơn vị tập hợp các thanh niên biết tìm lẽ sống cho bản thân, thật sự là một thách thức xã hội…”

Như vậy, gián tiếp thượng tọa đã cho chúng ta thấy, sứ mệnh của chúng ta thật sự còn nặng nề hơn, khó khăn hơn. Để có thể thực hiện được sứ mệnh này, theo thượng tọa, phương thức giáo dục của chúng ta cũng cần được đổi mới:

“… Đạo pháp cũng cần tuổi trẻ để thể hiện bản hoài tiếp vật lợi sanh của mình. Theo bản hoài đó, giáo dục Đạo Phật cho tuổi trẻ không chỉ có mục đích chiêu dụ họ vào trong bốn vách tường nhà chùa để cách li những phòng trà, hộp đêm, những môi trường cám dố sa đọa. tuy nhiên, cơ bản giáo dục đạo Phật vẫn phải là rèn luyện đạo đức, phát triển trình độ nhận thức tâm linh.

Trước hết hãy nói về rèn luyện đạo đức. Ở đây hoàn toàn không có vấn đề nhồi nhéc những bài học về đạo đức, giáo lý… Tuổi trẻ có thể làm bất cứ điều gì mà họ tự thấy thích ứng với thời đại. Nhưng không để cho tuổi trẻ bị lôi cuốn bởi những yếu tố độc hại của thời đại, không bị lệch hướng nhận thức bởi các phong trào thời thượng, do đó cần thiết lập một không gian an toàn và di động. Không gian an toàn đó là Bồ đề tâm. Tính di động đó là vô trụ xứ của Bồ tát…”

Kính thưa các anh chị, những lời vàng ngọc này chúng ta cần hội thảo, phân tích rộng ra để đưa vào thực tiễn. Chúng tôi nghĩ rằng, rồi đây bộ phận chăm lo về giáo dục GĐPT trên TG sẽ coi trọng vấn đề này. Trong kì hội thảo Nghiên huấn tại quốc nội vào tháng 6/2009, chúng tôi được biết thì giờ quá eo hẹp nên chỉ bàn đến tu chỉnh chương trình và tài liệu tu học. Cũng là rất đáng tiếc, có cơ hội anh em mang trách nhiệm giáo dục GĐPT các tỉnh quy tụ về đây mà không có thì giờ hội thảo “Đường hướng giáo dục đạo Phật cho tuổi trẻ”, (nói riêng là GĐPT), quả là uổng quá!

Tu chỉnh chương trình và tài liệu là cần là quý nhưng hội thảo để thống nhất một đường hướng giáo dục nữa thì quý biết bao nhiêu! Có nguồn tin GĐPT hải ngoại sắp mở khóa hội thảo về giáo dục, có lẽ “Đường hướng giáo dục GĐPT hiện tại” là then chốt trong cuộc hội thảo này.

Thân ái kính chào!
BBT