Anh chị em Lam viên thân mến

Gần đây có một vị Hòa thượng giảng sư ở Long Thành ra giảng pháp tại một ngôi Chùa thuộc huyện Cam Lâm, Chùa nầy hằng tháng cũng có buổi pháp thoại của quý thầy địa phương nhưng nay có vị giảng sư từ xa đến nên thính chúng rất đông.

Sau buổi giảng, đạo hữu trầm trồ ca ngợi: “thầy giảng hay thật, thầy nêu những vấn đề rất thực tế”.

Hôm ấy vì trở duyên nên tôi không tham dự được. Qua hôm sau, tôi hỏi một bà đạo hữu có đi nghe giảng:

– Hôm qua Hòa thượng giảng hay lắm phải không? rất tiếc vì trở duyên tôi không đến nghe được. Vậy Hòa thượng giảng về vấn đề gì? chị nói lại giùm tôi đôi điều.
– Thầy giảng nhiều lắm làm sao tôi nhớ hết.
– Thì chị nhắc lại đôi điều căn bản thôi.
– Đai khái . . . thầy cũng khuyên siêng năng đi Chùa, tinh tấn tu tập, chỉ biết có vậy, tôi chẳng nhớ vấn đề gì ra vấn đề gì.
– Mình nghe giảng là cốt để hiểu, để nhớ mà vận dụng vào sự tu tập, chị không nhớ được gì thì quá uổng.

Thưa anh chị em, thường thường các bà có tuổi, trí nhớ cũng khá lắm chứ, nhớ cả hồi trẻ, mới về làm dâu, mẹ chồng ra sao, “ông chú”, “mụ o” (tiếng Huế, chỉ em chồng) thế nào đều nhớ hết, kể vanh vách, không thiếu một chi tiết nào. Nhưng cái nhớ ấy là cái nhớ theo duyên, theo cảnh. Ngày xưa quý bà về nhà chồng, được đức lang quân chìu chuộng ra sao, mẹ chồng thương yêu ra sao, hoặc gặp bà mẹ chồng khắc nghiệt, gặp “ông chú” “mụ o” so đo, ganh tị, “nói hành”, “nói tỏi” như thế nào, đều nhớ hết. Cái nhớ ấy là nhớ của “tâm mê”, của “tâm phân biệt”. Ai làm mình bực tức, ai làm mình thất vọng thì mình nhớ hoài. Ngay cả những quá khứ tuyệt đẹp hồi tuổi đôi mươi, vẫn còn in rõ trong trí nhớ… Đều là sống trong “thức tưởng”. Có nhiều khi chúng ta không sống ngay với hiện tại mà sống trong cái tương lai đâu đâu. Vì chính hiện tại không làm ta thỏa mãn mà ngược lại, tràn đầy bất mãn, phải không, thưa anh chị em? Sống trong “thức tưởng” là thế đó.

Cách đây đã lâu, tôi có tham dự buổi pháp thoại của thầy Thông Phương ở Trúc Lâm, thầy có nói: “Cái gì mình hằng nhớ thì bây giờ phải quên, cái gì mình hằng quên thì bây giờ phải nhớ”.

Giáo lý mình học thì nhiều lắm phải không các anh chị? Nếu lên đến bậc Lực thì nào là kinh Duy ma Cật, kinh Kim Cang, kinh Lăng Nghiêm v.v… Tất cả đều có một sự xuyên suốt, phải nhớ đến sự xuyên suốt nầy: “Chơn tâm”.

Có “Chánh niệm tỉnh giác” mới nhận ra “chơn tâm”.

Ngày trước Hòa thượng Phước Hậu có lưu lại bài thơ:
“Kinh điển lưu truyền tám vạn tư
“Học hành không thiếu cũng không dư
“Đến nay tính lại đã quên hết
“Chỉ nhớ trong đầu một chữ NHƯ ”

Như đây chính là “Như thị”, thấy đích thực. Có Chánh niệm tỉnh giác mới có được cái “như thị”. Có “như thị” tức là đã tỏ rõ “chơn tâm”. Vậy điều phải nhớ là “chánh niệm tỉnh giác”. “Chánh niệm tỉnh giác” phải có mặt trong ta từng giây, từng phút.

Teino, một thiền sư nổi tiếng của Nhật bản, ngày trước cũng trầy trật lắm.

Bao nhiêu năm đóng thất miên mẫn hành trì. Đến lúc cảm nhận đã đủ công lực, có thể xin thầy xuống núi. Teino lên phòng sư phụ để tác bạch. Khi bước vào, sư phụ chỉ hỏi: “khi vào phòng, con để cây dù bên phải hay bên trái đôi dép?

Vậy mà hành giả Teino không trả lời được!

Có chánh niệm đâu mà nhớ! (tu trong những cái tầm thường thế thôi). Teino phải ở lại hành trì thêm một thời gian.

Hai năm sau đó, Teino lại quyết định lên bạch sư phụ xin xuống núi. Sư phụ cũng mở đầu bằng câu hỏi tầm thường như lần trước: “Vào phòng, con bỏ chiếc dép bên phải ra trước hay bên trái ra trước?”

Thế là một lần nữa Teino chưa xuống núi được!

Teino quyết tâm thiền tập miên mẫn hơn trước nữa.

Sau hai năm trì chí, lần nầy thì Teino có nhiều hy vọng. Khi vào phòng, sư phụ không hỏi chuyện dù, dép nữa. Hôm ấy trời có gió, thầy bảo: “con đóng, cửa lại cho thầy” Teino mừng thầm, chắc lần nầy thầy hứa khả, có chút phấn khởi, Teino đóng cửa hơi mạnh tay, phát ra tiếng động khá lớn.

Thế là . . .cũng chưa xuống núi được!

Điều phải nhớ từng giây, từng phút là “chánh niệm tỉnh giác”. Đơn giản lắm mà lại rất khó khăn lắm!

Hằng ngày chúng ta thất niệm quá nhiều.

Lắm lúc trong bữa cơm chiều của gia đình, mà mình cũng không nhìn chi đến mẹ, đến vợ (hay chồng), đến con mà chỉ lùa vội vã ba miếng để đi lo công việc.

Anh chị em ơi, có vội vã bao nhiêu đi nữa cũng phải nhìn được nụ cười trên môi của mẹ để biết rằng mẹ đang hạnh phúc được ngồi ăn cơm với con cháu trong bữa cơm gia đình. Phải nhìn cho được nét tươi tỉnh của chồng (hay vợ) để thấy được hôm nay chồng (hay vợ) mình đang có niềm vui. Cũng có khi phải nhận cho ra có chút cau mày của mẹ để biết rằng trong ngày vợ mình hay con mình đã có gì làm mẹ bất bình

Thưa anh chị em, chúng ta hằng ngày chất chứa nhiều cái nhớ quá mà toàn là thức tưởng, cái nhớ của tâm mê nên không còn chỗ cho cái nhớ của tâm tỉnh. Bây giờ chúng ta gắng nghe theo lời thầy Thông Phương đi!

Cái gì mình hằng quên lâu nay thì bây giờ mình phải nhớ. “Chánh niệm tỉnh giác”

Thân ái chào tất cả.

BBT