Thưa Anh Chị Em Huynh Trưởng,

Hôm nay chúng ta thử bàn về đức tính Xả _ chữ Xả trong điều luật thứ 5 “PT sống Hỷ Xả để dũng tiến trên đường Đạo”

Upekkha (Xả) không có nghĩa là lạnh lùng, lảnh đạm, bất cần đời, cũng không phải là trạng thái vô ký, không vui không buồn.

Khinh rẻ, phỉ báng, nguyền rủa… là thói thường của thế gian; cả những người đạo cao đức trọng, trong sạch… cũng có thể bị chỉ trích, chê bai, vu oan v..v.. Giữa những cơn giông tố của cuộc đời, người trau giồi tâm Xả luôn giữ tâm bình thản.

Trứoc 8 ngọn gió làm cho tâm con người dao động, chao đảo: thành – bại, được – mất, khen – chê, hạnh phúc – đau khổ, giữa những thăng trầm của thế sự như thế, đức Phật dạy luôn giữ tâm thản nhiên bằng cách hành tâm Xả thì sẽ được vững chắc như tảng đá lớn sừng sững giữa trời. Đức Phật dạy (trong “Túc sanh truyện”): Trong hạnh phúc, trong đau khổ, lúc thăng, lúc trầm, ta phải giữ tâm như đất.

Cũng như trên đất ta có thể vất bất cứ vật gì, dù chua dù ngọt, dù sạch dù dơ, đất vẫn thản nhiên. Đất không giận cũng không thương.

Thưa Anh Chị Em

Như chúng ta đã biết, trong lịch sử nhân loại, chưa từng có một vị giáo chủ nào bị đả kích, sỉ nhục, lăng mạ, mưu hại, vu oan v.v.. nhiều như đức Phật nhưng đồng thời ngài cũng được ca ngợi, tán dương, tôn kính, ngưỡng mộ và sùng bái nhất. Bao nhiêu vua chúa đã kính cẩn khấu đầu lễ báo dưới chân ngài. Như đất, đức Phật nhận lảnh tất cả với tâm Xả hoàn toàn. Ngài dạy chư vị đệ tử của ngài: “Vững như voi, mạnh như hổ, ta không nên run sợ trước những tiếng động. Miệng lằn lưỡi rắn không làm cho ta xúc động. Như gió thổi ngang màng lưới mà không bị vướng trong lưới, tuy sống giữa chợ đời, ta không nên say mê luyến ái những lạc thú huyền ảo và vô thường của kiếp nhân sinh. Như hoa sen, từ bùn nhơ nước đục, vượt lên bao nhiêu quyến rũ của thế gian, ta phải sống trong sạch, luôn luôn tinh khiết, an lạc và thanh bình”

Như vậy chúng ta thấy rằng kẻ thù trực tiếp của tâm Xả là luyến ái và kẻ thù gián tiếp của tâm Xả là thái độ lảnh đạm, lạnh lùng và xây lưng lại với cuộc đời (“sống chết mặc bây”) Tâm Xả cũng lánh xa tham ái và bất mãn. Tại sao? _ Xin thưa, vì đặc tính chính yếu của tâm Xả là thái độ thản nhiên, vô tư và an tĩnh. Người thực hành tâm Xả không bị lạc thú trần gian quyến rũ, không đắm say trong hạnh phúc (cũng có nghĩa là “lánh xa tham ái”) cũng không bị những điều bất như ý làm bực tức, bất mãn, phiền não trong khổ đau v..v.. Người có tâm Xả không phân biệt đối xử với người thiện hay bất thiện, không phân biệt đối xử với phàm nhân hay thánh nhân; họ đối xử bình đẳng với tất cả mọi người vì tâm Xả phủ khắp những gì tốt đẹp và những gì xấu xa, những gì khả ái và những gì khả ố, những điều thích thú, vừa ý cũng như những điều nghịch lòng, trái ý.

Người Huynh trưởng khéo trau giồi Tâm Xả để luôn giữ được tâm bình khí hoà trước tất cả những nghịch cảnh, nội ma, ngoại chướng, những trái ý nghịch lòng, những điều “chướng tai gai mắt” v.v.. để giữ đúng điều luật thứ 5 “PT sống hỷ XẢ để dũng tiến trên đường Đạo” _ ấy là mẫu người HTR. lý tưởng.

Trân trọng,
BBT