Thưa Anh Chị Em Áo Lam,

Có một anh bạn kia, sau một tai nạn giao thông thân thể bị dập nát nhiều chỗ, may thay chiếc chân gãy nát đã được ghép vào bằng một chiếc chân lành mạnh do một người trước khi chết đã tặng cho. Được đi lại bình thường, anh ta rất vui nhưng mỗi lần nhìn đến cái chân thì anh ta lại thấy rờn rợn vì nghĩ đến người đang nằm dưới mộ … mà cái chân lại ở đây! Một hôm tự nhiên thấy sợ quá, anh hốt hoảng chạy lên chùa kể cho sư phụ của mình nghe về cảm tưởng dễ sợ trong lòng.

Sư phụ hỏi: “Con cho rằng chỉ có cái chân đó không phải là của con thôi sao? Con hãy xem kỹ lại đi, cái gì trong thân và tâm con là “của con” nào? ta đợi câu trả lời của con đây!

Anh ta chợt tỉnh ngộ, nào có cái gì là “của ta” trong thân và tâm này đâu? _ Nếu anh bạn này là 1 Huynh trưởng Gia Đình Phật Tử thì anh sẽ không lo nghĩ viễn vông và sợ hãi vô lối như vậy! Vì anh chị em chúng ta đều học qua ngũ uẩn rồi! Thân tâm này chỉ là 1 tập thể của 5 thứ họp lại: Sắc (body, form), Thọ (feelings), Tưởng (perception), Hành (mental formation), Thức (conciousness) _ chúng họp lại không do lệnh của “ta” và tan rã cũng không theo ý muốn của chúng ta; Chúng họp lại thì chúng ta “có” mà chúng tan rã thì chúng ta “không có” hay “mất” _ không do ý muốn của chúng ta _ như vậy thì làm sao gọi là “của ta” được?

Chúng ta có thể nhớ lại, khi đức Phật thành đạo, ngài đã nói lên một bài kệ bất hủ _ ngài nói với “người làm nhà” nghĩa là người xây nên căn nhà ngũ uẩn, bằng các chất liệu của Vô minh, Ái Dục, Tham Sân, Si, Mạn Nghi v.v.. Đây là những Phật ngôn đầu tiên khiến cho Trời, Người đều tán thán và cảm phục:

Xuyên qua nhiều kiếp sống trong vòng luân hồi,
Như Lai đi lang thang, đi mãi, đi mãi …
Như Lai mãi đi tìm mà không gặp
Như Lai đi tìm người thợ cất cái nhà này.
Lặp đi lặp lại đời sống quả thật là phiền muộn
Này hỡi người thợ làm nhà,
Như Lai đã tìm được ngươi
Từ đây ngươi không còn cất nhà cho Như Lai nữa
Tất cả sườn nhà đều gãy
Cây đòn dông của ngươi dựng nên cũng bị phá tan
Như Lai đã chứng nghiệm quả Vô Sanh bất diệt
Và Như Lai đã tận diệt mọi Ái dục

Thưa Anh Chị Em,

“Anh thợ cất nhà” này ở đâu? _ chính là ẩn tàng trong mỗi người chúng ta _ Đó chính là Ái dục, thành phần cốt lõi làm nền tảng của căn nhà, chính vì Ái dục mà chúng sanh đời đời trôi lăn trong biển Sinh Tử … Cái sườn của căn nhà chính là những tâm bất thiện: Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi, Tà Kiến, Phóng dật, v.v.. Cây đòn dông của căn nhà là Vô minh. Đức Phật đã bằng Trí Tuệ phá vỡ được Vô minh nên đã phá sập được căn nhà ngũ uẩn.

Bước đầu, chúng ta hãy tập bỏ thói quen nói và chấp “Ta” và “của ta” … rồi tập quán chiếu từ vật chất đến tinh thần … từng món trong Thân / Tâm để thấy được “vô ngã” ở mặt ngoài, rồi từ từ đi sâu hơn; mỗi chúng ta sẽ tự thấy được không chỉ là con người mà tất cả mọi sự vật, hiện tượng trong đời này đều “vô ngã” như vậy, tất cả đều do nhân, duyên sinh …

Có nhiều người đã biết “ngũ uẩn” là không chắc thật, không có gì là “của ta” nhưng lại thắc mắc: Nếu ta không có cái gì cả thì làm sao có hạnh phúc? _ Xin trả lời bạn qua lời của đức Phật dạy cho Thiện Sinh (Sigala): Hạnh phúc chân thật có thể thực hiện được ngay trong đời sống này nếu ta qui tụ được càng nhiều càng tốt những điều kiện sau đây:

1. Được thân cận với những người hiền đức, có khả năng tránh xa những người đang sa đọa.
2. Được sống trong 1 nơi thuận tiện cho việc tu học và làm những việc lành.
3. Được có cơ hội học hỏi giáo pháp, giới luật và khoa học kỷ thuật, văn chương.
4. Được phụng dưỡng cha mẹ và có thì giờ quan tâm săn sóc vợ/chồng/con/cháu mình.
5. Được san sẻ thì giờ, tài vật và hạnh phúc với tha nhân.
6. Được sống trong môi trường lành mạnh đạo đức và xa lánh cờ bạc rượu chè.
7. Được thực tập các đức tính: khiêm tốn, biết đủ, nhớ ơn,
8. Được thân cận với chư Tôn đức Tăng Ni để tham cầu học Đạo.
9. Được sống đời sống cao thượng theo nguyên tắc 4 Sự Thật (Tứ Diệu Đế).
10. Được học cách thiền quán để tháo gỡ được những phiền não ưu sầu trong cuộc sống.

Thân kính chúc Anh Chị Em và gia đình sức khỏe và an lạc.

Trân trọng,
Nhóm Áo Lam