Thưa Anh Chị Em Áo Lam,

Kinh Kim Cang có dạy: “…Đối với các pháp, nên không có chỗ trụ mà làm việc bố thí. Chẳng trụ nơi Sắc mà bố thí, chẳng trụ nơi Thanh mà bố thí … bố thí như vậy thì phước đức có được sẽ vô cùng lớn”

Khi đọc đến đây, vài Anh Chị Em trong chúng ta thắc mắc rằng: phần nhiều bố thí là bố thí tiền bạc, áo quần, thuốc men, thức ăn v.v.. tất cả đều là “sắc” chứ sao đức Phật lại dạy là đừng trụ vào sắc mà bố thí? Những thứ này không phải là “sắc” hay sao? Lại nữa, khi bố thí thì phải nói, phải giải thích, v.v.. chứ làm sao mà không trụ vào (âm) thanh được?

_ Xin thưa, không phải ý như vậy!
Bố thí không trụ vào sắc có nghĩa là bố thí mà không dính mắc, không cố chấp (“bố thí” là “cho” là xả, còn “trụ” là bám víu, dính mắc, chấp thủ).

Thật vậy, khi CHO _bố thí_ là cứu giúp, cứu khổ, cứu trợ v.v.. những người đang thiếu thốn, đang đói lạnh, đang đau khổ đang cần sự giúp đỡ của mình; mình đem CHO họ cơm áo, gạo, tiền, thuốc men … với tình thương vô điều kiện (unconditional Love) không so đo tính toán, không cần báo đáp, không phô trương, không quảng cáo, không chê bai những ai không có điều kiện để bố thí giống như mình, không phê phán người này người kia không làm cùng lúc với mình hay cùng phương cách như cách của mình v.v.. tất cả những điều này đều là “trụ” vào hình tướng và âm thanh. Cho mà còn ham được khen, được tán thán công đức, ai chưa kịp làm như mình thì mình phê bình là chậm chạp, là thờ ơ, rồi mình thất vọng, mình phiền não… đủ thứ chuyện hết!!   !! như vậy là bố thí chưa đúng cách, vì còn cố chấp dữ quá! Cũng giống như mình ăn chay rồi chê những người không ăn chay vậy đó!

Xin kể Anh Chị Em nghe câu chuyện bố thí cúng dường để từ đó chúng ta rút ra được những bài học hay: đại sư Nhất Cư (Nhật) là một thiền sư lỗi lạc, được Đại chúng trong Chùa kính nể. Một hôm có một vị quan lớn mời đại diện chư Tăng của Chùa đến dự tiệc tại nhà mình. Chùa cử đại sư đi. Khi Sư đến, những người gác cổng thấy Sư ăn mặc xuề xòa, nghĩ rằng không phải khách quí, không cho vào cửa. Sư trở về chùa, thay bộ y áo mới, đến nơi dự tiệc liền được kính cẩn mời vào. Trên bàn tiệc, Sư không ăn, chỉ lấy thức ăn và cơm bỏ vào trong tay áo tràng … Chủ nhân thấy vậy thưa rằng: Bạch Đại sư, xin mời đại sư dùng cơm, chốc nữa ăn xong, chúng tôi sẽ có phần cúng dường Đại Sư đem về. Sư cười trả lời: Ta đang cho cái áo ăn đó chứ! các ngài mời cái áo chứ đâu có mời ta! Chủ nhân hiểu ra, cúi đầu đảnh lễ sám hối!

Thưa Anh Chị Em,

Cũng vậy, bố thí, cứu trợ thì chủ yếu là tìm một phương pháp, lên một kế hoạch, sao cho có được nhiều tiền bạc, thuốc men, áo quần, vật dụng v.v.. chứ không phải chỉ kêu gọi suông rồi thắc mắc, phê phán lung tung, thậm chí chê bai … những ai không có bề mặt nổi, hô hào cứu trợ như mình! Chuẩn bị cứu trợ là tập trung trí tuệ để phân công phân nhiệm, kết hợp nhịp nhàng từ trong nước ra hải ngoại, sao cho việc cứu trợ được hoàn hão, tiền cứu trợ phải hoàn toàn đến tay người cần cứu trợ v.v.. đòi hỏi phải động não chứ không chỉ đứng ngoài nhắc nhở! Cứu trợ bên ngoài và hòa họp bên trong là điều Anh Chị Em chúng ta phải luôn cẩn trọng, gìn giữ …

Nói đến kinh Kim Cang và “cứu trợ” mới nhớ ra có một bạn đọc hỏi: thế nào là “vô vi” trong đạo Phật, vô vi là đừng làm gì hết phải không? như vậy đâu cần bố thí? _Xin thưa, không phải như vậy đâu! Mặc dù “Vô vi” có nhiều nghĩa tùy theo trường hợp mình dùng, tùy theo đó là danh từ, động từ hay tĩnh từ … Thông thường, động từ “vô vi” thì có nghĩa là không phản ứng, không phán xét, không dao động, không khởi tâm tham, sân, si khi 6 căn tiếp xúc với 6 trần. Ví dụ nghe chê, nghe chưởi, mình không giận (thật sự trong lòng không hề giận, chứ không phải ngoài mặt tỉnh bơ mà trong tâm giận đâu   !!) nghe khen lòng mình không động, nghĩa là không khởi lên thích chí, ngã mạn v.v.. Trong Duy Thức học, Vô vi là danh từ, chỉ tên 6 Pháp trong 100 Pháp; đó là: 1. Hư không, 2. Trạch diệt, 3. Phi trạch diệt, 4. Bất động diệt, 5. Thọ tưởng diệt, 6. Chân như; 6 pháp này được coi là không phải hư vọng như các pháp hữu vi:

Thân kính chúc Anh Chị Em Áo Lam luôn tỉnh thức trong từng suy nghĩ, lời nói, và hành động để đừng phạm sai lầm trong cư xử hằng ngày.

Trân trọng,
Nhóm Áo Lam